Zadzwoń! 730 190 136

Praca w godzinach nadliczbowych jest jednym z obowiązków pracownika, jednak co w  sytuacji, gdy pracownik odmawia pracy w godzinach nadliczbowych? Czy ma do tego prawo? Czy można wyciągnąć wobec niego konsekwencje? Czy pracodawca może zmusić do nadgodzin?

Kiedy i czy pracodawca może zmusić do nadgodzin?

Pracownik, który nie znajduje się pod szczególną ochroną, nie ma prawa odmówić pracodawcy wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, gdyż obowiązek ten wynika bezpośrednio z charakterystyki umowy o pracy, której obowiązkiem jest podporządkowanie się pracodawcy.

Odpowiedź na pytanie: czy pracodawca może zmusić do nadgodzin – jest twierdząca. Należy jednak podkreślić, że pracodawca może pracownika zmusić do nadgodzin tylko w sytuacji, gdy:

  • zachodzi konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia,
  • zachodzi konieczność usunięcia awarii,
  • jest to spowodowane szczególnymi potrzebami pracodawcy.

Ważne!
Praca w godzinach nadliczbowych nie może być normą w zakładzie pracy, wynikającą z zaplanowanych uprzednio harmonogramów pracy. Może być spowodowana tylko powyższymi przesłankami.

Pracownik ma prawo do minimalnej, nieprzerwanej przerwy na odpoczynek określonej Kodeksem pracy. Odpoczynek ten powinien trwać 11 godzin na dobę i 35 godzin raz w tygodniu. Tygodniowy czas pracy łącznie z nadgodzinami nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym. Pracodawca nie może dowolnie zmusić do nadgodzin, tylko powyższe sytuacje powodują wyższą konieczność pracy pracownika w godzinach nadliczbowych.

Ważne!
Pracownik może odmówić zostania po godzinach, jeśli polecenie pracodawcy narusza zasady współżycia społecznego.

Kogo pracodawca nie może zmusić do nadgodzin?

Istnieją grupy pracowników, których pracodawca nie może zmusić do nadgodzin, są to:

  • kobiety w ciąży,
  • pracownicy młodociani.

W stosunku do powyższych pracowników istnieje bezwzględny zakaz pracy w godzinach nadliczbowych. Kobieta w ciąży lub pracownik młodociany nawet z własnej inicjatywy nie mają prawa do pracy przekraczającej wymiar czasu pracy.

Jeżeli chodzi o rodziców, którzy wychowują dzieci poniżej 4. roku życia, pracodawca może powierzyć takiemu pracownikowi pracę w godzinach nadliczbowych, pod warunkiem, że pracownik wyrazi na to zgodę. Jeżeli pracownik opiekujący się dzieckiem do lat 4 odmówi pracy nadgodzinowej, wówczas nie spotka się z żadnymi negatywnymi konsekwencjami, gdyż ma prawo do odmowy.

Również osoby niepełnosprawnej pracodawca nie może zmusić do nadgodzin, jednak istnieje możliwość zatrudniania pracowników niepełnosprawnych w godzinach nadliczbowych, jeżeli pracownik złoży wniosek oraz uzyska zgodę lekarza na pracę nadgodzinową.

Ważne!
Pracownik niepełnosprawny zatrudniony przy pilnowaniu mienia może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych.

Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych

Pracodawca powinien udzielić pracownikowi wolne w zamian za spędzone w pracy dodatkowe godziny.

Jednak jeżeli nie ma takiej możliwości, praca w godzinach nadliczbowych łączy się z dodatkowym wynagrodzeniem oraz dodatkiem, który wynosi:

  • 50% wynagrodzenia, jeżeli praca nadgodzinowa ma miejsce w zwykły dzień pracy,
  • 100% wynagrodzenia, jeżeli praca nadgodzinowa ma miejsce w niedzielę, święto lub w porze nocnej.

Źródło: https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-czy-pracodawca-moze-zmusic-do-nadgodzin